top of page

Çocuklarda Teknoloji Kullanımı mı İletişimsizlik Mi?

Updated: May 8, 2023

Bütün gün telefon, tablet bilgisayarla vakit geçiriyor. Ne dersek kabul etmiyor ne yapacağız?

Teknoloji kullanımının çocuklar

üzerinde yaratmış olduğu olumsuz etkiler gün geçtikçe artıyor. Oyun oynamak, video izlemek, çizgi film izlemek, sosyal medya kullanmak pek çok çocuk ve gencin kendi hayatı üzerindeki kontrolünü ne yazık ki ele geçirmiş durumda. Kullanım süresinin azaltılması, sınırlandırmaların getirilmesi ebeveyn olarak hepimizi çok zorluyor. Öyle büyük tepkilerle, öyle büyük dirençlerle karşılaşıyoruz ki ne yapsak olmuyor bir türlü bu durumu değiştiremiyoruz diyen ebeveynlerin sayısı gün geçtikçe artıyor.


Her şeyden önce çocuklarınızın teknoloji kullanımı üzerinde anahtar bir kelimemiz olacak, bu kelimeye de iletişim diyeceğiz. Hangi yaş grubunda olursa olsun çocuğunuzla olan iletişiminiz çevresinde tüm davranışlarınız şekillenecek. Çocuğunuzla olan iletişiminiz içinde; davranışlarınız ve yaklaşımınızla çocuk kendisini anlaşılan, hayattan yeterince keyif olan, hedefler ve yeni motivasyonlar geliştirmek için teşvik edilen bir birey olarak değerlendirmeye başlayacaktır.


Ebeveynler zaman zaman zorlandıkları durumu geçiştirmek için çocukların ellerine telefon, tablet veriyor. Yemek yesin, biz bir şeylerle uğraşırken mızmızlık yapmasın, ders çalışsın ödül verelim gibi anı kurtarmak için bu çözüm yoluna gidiyorlar. Çok anlaşılır bu yaşadığınız evet, bazen bazı durumlarla başa çıkmak hakikaten zor oluyor. Anlık bir kurtarıcı bize çok iyi geliyor. Ancak unutulmamalıdır ki kullanılan teknolojik aletler beyin sistemimizde aşırı keyif veren bir uyaran olarak değerlendirilmekte. Nasıl ki sigara, alkol, kumar, madde beyin sisteminde hep daha fazla için teşvik eden bir yıkım yaratıyorsa teknoloji kullanımı da benzer bir etkiye sahip olacaktır. Bu nedenle öncelikle bu farkındalığımızı oluşturmanın hayati öneme sahip olduğunu düşünüyorum.


Çocuk o esnada sizinle bir şekilde iletişim kurmak için çabalar, siz de ihtiyaç duyduğu o iletişimi vermediğiniz zaman bir de üstüne beyninde aşırı haz almasına neden olan teknoloji aracını sunarak güçlü keyif sistemine yol açmış olursunuz. Çocuk için acı veren annem-babam benimle ilgilenmiyor düşüncesi yerini inanılmaz haz veren teknoloji dünyasında keyiflendirmesiyle son bulur. Oyalanması, sakinleşmesi için onlara sunduğumuz araç doyum alabildiği bir nesne haline gelir.


Özellikle çocukluk yıllarında başlayan teknoloji kullanımı yaşın büyümesiyle birlikte daha büyük dozlara, çocuğunuzun daha erişilemez bir yerde olmasına sebep olur. Odasından hiç çıkmıyor, elinden telefonu bırakmıyor, yüzünü bile sofrada görüyoruz gibi hayıflanmaya ve öfkelenmeye başlayan aile, çocuğunu suçlayarak bu hapishaneyi daha da genişletmiş olur. Genç bu noktadan sonra zaten beni anlamıyorlar, iletişimimiz çok zayıf, benimle iletişim kurdukları tek konu telefon kullanmam gibi düşünmeye başlar ve haz aldığı alana sürekli olarak geri döner.


Bir şeylerden kurtulmak, anı kurtarmak için çocuğunuzun eline telefon tutuşturmanın; ona her gün keyif verici, bağımlılık yaratan bir maddeyi kendi rızanızla vermek anlamına geldiğini unutmayın.


Dönelim iletişim bunun neresinde sorusuna 2 yaşa kadar zaten teknoloji hayatınızda olmaması gereken bir kelime. Bu döneme kadar tanışmadıklarını düşünüyoruz. Özellikle 2 yaştan itibaren hareketlenmeye, kendi isteklerini ifade etmeye, size direnç göstermeye başladıktan sonra sizin en büyük silahınız çocuğunuzla olan iletişiminiz olacaktır. Çocuk ağlayacak, siz yemek yaparken anne anne diye bağıracaktır bu son derece normaldir. Yanınıza alın, siz yemek yaparken oyuncaklarıyla oynasın. Ağladığı zaman ağlaması ve sakinleşmesi için zaman verin, duygu yoldaşı olduğunuzu fark ettirin.Birazdan sakinleşecek ve başka bir şeyle ilgilenmeye başlayacaktır. Çocuk bir süre sonra teknolojiyle istemese de tanışacak ama bu noktada tek keyif aldığı alanın orası olmadığını bilmesi kıymetli. Ebeveynlerim benimle yeterince ilgileniyorlar, beni anlıyorlar, yeterince keyif alıyorum diye düşünen çocuk bundan vazgeçmesi için bir düşünceye de sahip olur. Kontrol sizde, çocuk bu konudaki kontrolünü kendisi sağlayamaz. Başı sonu olmayan videolarda boğulması sizin gözetiminizdedir. Başı ve sonu belli olan, belirli süresi olan çizgi filmler tercih etmelisiniz. Bir anda küçük yaş grubunda tüm süreyi harcamasını değil bölerek gün içinde bu süreyi sunmanız gerekir.


Çocuğunuzla iletişiminiz güçlü olduğu zaman, teknolojiyle kurduğu güçlü bağları koparabilmeniz mümkündür. O bağı sizinle kurmasının tek kaynağının siz olduğunu lütfen hatırlayın.Teknolojiye alışmış bir çocuğu teknolojiden ayırmak başta fazla meşakkatli gelebilir. Ağlayacak, tutturacak, belki size küsecek ama bir süre sonra sizden yeterli doyumu alabildiğini görecek ve bu inatlaşması gittikçe etkisini azaltacaktır.


Ergenlik dönemi içerisinde çocuğunuza bırak şu telefonu da gel bizimle otur demek çok da faydalı olmayacaktır. Orda bir dönüp kendi içinize bakmamız gerekecektir. Çocuğumun benimle iletişim kurmama sebebinin altında neler olabilir? Burdaki iletişinizde ters giden şeyleri fark ettiğiniz zaman değiştirmek için imkanınız olur.


Bu yazımı biriciklerimiz olan çocuklarımızın içinde büyüyen teknoloji canavarını küçülten panzehir olan iletişimi fark edebilmemiz için hazırladım. Her birimizin faydasına olmasını diliyorum.


Önüne geçemediğiniz, üstesinden gelemediğiniz bir durumla karşı karşıya olduğunuzu düşünüyorsanız bir ruh sağlığı profesyonelinden destek talep edebilirsiniz.


Psikolog İlkay ÖNER


Recent Posts

See All
bottom of page